Thương mại điện tử

Thương mại điện tử, hay còn gọi là e-commerce, e-comm hay EC, là sự mua bán sản phẩm hay dịch vụ trên các hệ thống điện tử như Internet và các mạng máy tính. Thương mại điện tử dựa trên một số công nghệ như chuyển tiền điện tử, quản lý chuỗi dây chuyền cung ứng, tiếp thị Internet, quá trình giao dịch trực tuyến, trao đổi dữ liệu điện tử (EDI), các hệ thống quản lý hàng tồn kho, và các hệ thống tự động thu thập dữ liệu. Thương mại điện tử hiện đại thường sử dụng mạng World Wide Web là một điểm ít nhất phải có trong chu trình giao dịch, mặc dù nó có thể bao gồm một phạm vi lớn hơn về mặt công ng

Khái niệm thương mại điện tử

Khi nói về khái niệm thương mại điện tử (E-Commerce), nhiều người nhầm lẫn với khái niệm củaKinh doanh điện tử(E-Business).Tuy nhiên, thương mại điện tử đôi khi được xem làtập concủakinh doanh điện tử.Thương mại điện tử chú trọng đến việc mua bán trực tuyến (tập trung bên ngoài), trong khi đókinh doanh điện tửlà việc sử dụngInternetvà các công nghệ trực tuyến tạo ra quá trình hoạt động kinh doanh hiệu quả dù có hay không có lợi nhuận, vì vậy tăng lợi ích vớikhách hàng(tập trung bên trong).

Một số khái niệm thương mại điện tử được định nghĩa bởi các tổ chức uy tínthế giớinhư sau:

• TheoTổ chức Thương mại thế giới(WTO),”Thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình, cả các sản phẩm giao nhận cũng như những thông tin số hoá thông qua mạng Internet”.

Phân biệt thương mại điện tử và kinh doanh điện tử

Kinh doanh điện tử(E-Business) là thuật ngữ xuất hiện trước thương mại điện tử (E-Commerce), tuy nhiên, còn khá nhiều mơ hồ trong việc xác định liệu hai thuật ngữ này có giống nhau hay không.

Có ý kiến cho rằng thương mại điện tử đôi khi là một nhánh phát triển thêm từKinh doanh điện tử. Thương mại điện tử chú trọng đến việc mua bán trực tuyến (tập trung bên ngoài), trong khi đó kinh doanh điện tử là việc sử dụngInternetvà các công nghệ trực tuyến tạo ra quá trình hoạt động kinh doanh hiệu quả dù có hay không có lợi nhuận, vì vậy tăng lợi ích với khách hàng (tập trung bên trong).

Cụ thể,kinh doanh điện tửlà thiết lập hệ thống hay ứng dụng thông tin để phục vụ và làm tăng hiệu quả kinh doanh.Kinh doanh điện tửbao phủ quá trình hoạt động trong doanh nghiệp, từ mua hàng qua mạng (e-procurement,e-purchasing), quản lý dây chuyền cung cấp nguyên vật liệu, xử lý đơn hàng, phục vụ khách hàng và giao dịch với đối tác qua các công cụ điện tử cho đến chia sẻ dữ liệu giữa các bộ phận chức năng trong doanh nghiệp. Trong khi đó, thương mại điện tử tập trung vào việc mua bán và trao đổihàng hóa,dịch vụ, thông tin qua mạng, các phương tiện điện tử vàInternet. Theo nghĩa rộng hơn, thương mại điện tử là việc sử dụng các phương tiện điện tử để triển khai thương mại. Nói cách khác, thương mại điện tử là thực hiện quy trình cơ bản và quy trình khác của giao dịch thương mại bằng phương tiện điện tử, cụ thể là trên mạng máy tính và viễn thông một cách rộng rãi, ở mức độ cao nhất có thể.

Các ứng dụng kinh doanh

Một số ứng dụng chung nhất liên quan đến thương mại điện tử được liệt kê dưới đây:

Các hình thức thương mại điện tử

Thương mại điện tử ngày nay liên quan đến tất cả mọi thứ từ đặt hàng nội dung “kỹ thuật số” cho đến tiêu dùngtrực tuyếntức thời,để đặt hàng và dịch vụ thông thường, các dịch vụ “meta” đều tạo điều kiện thuận lợi cho các dạng khác của thương mại điện tử.

Ở cấp độ tổ chức, cáctập đoànlớn và các tổ chứctài chínhsử dụngInternetđể trao đổidữ liệutài chínhnhằm tạo điều kiện thuận lợi chokinh doanhtrong nước vàquốc tế. Tính toàn vẹndữ liệuvà tính an ninh là các vấn đề rất nóng gây bức xúc trong thương mại điện tử.

Hiện nay có nhiều tranh cãi về các hình thức tham gia cũng như cách phân chia các hình thức này trong thương mại điện tử. Nếu phân chia theo đối tượng tham gia thì có 3 đối tượng chính bao gồm:Chính phủ(G – Government),Doanh nghiệp(B – Business) vàKhách hàng(C – Customer hay Consumer). Nếu kết hợp đôi một 3 đối tượng này sẽ có 9 hình thức theo đối tượng tham gia: B2C, B2B, B2G, G2B, G2G, G2C, C2G, C2B, C2C. Trong đó, các dạng hình thức chính của thương mại điện tử bao gồm:

Khuynh hướng toàn cầu

Mô hìnhkinh doanhtrên toàn cầu tiếp tục thay đổi đáng kể với sự ra đời của thương mại điện tử. Nhiềuquốc giatrênthế giớicũng đã đóng góp vào sự phát triển của thương mại điện tử. Ví dụ,nước Anhcó chợ thương mại điện tử lớn nhất toàn cầu khi đo bằng chỉ số chi tiêu bình quân đầu người, con số này cao hơn cảMỹ.Kinh tếInternetởAnhcó thể tăng 10% từ năm 2010 đến năm 2015. Điều này tạo ra động lực thay đổi cho ngànhcông nghiệpquảng cáo.

Trong số các nềnkinh tếmới nổi, sự hiện diện của thương mại điện tử ởTrung Quốctiếp tục được mở rộng. Với 384 triệu người sử dụngInternet, doanh số bán lẻ củacửa hàng trực tuyếnởTrung Quốcđã tăng 36,6 tỉ USD năm 2009 và một trong những lý do đằng sau sự tăng trưởng kinh ngạc là cải thiện độ tin cậy củakhách hàng. Các công ty bán lẻTrung Quốcđã giúpngười tiêu dùngcảm thấy thoải mái hơn khi mua hàngtrực tuyến.

Thương mại điện tử cũng được mở rộng trên khắpTrung Đông. Với sự ghi nhận là khu vực có tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong việc sử dụngInternettừ năm 2000 đến năm 2009, hiện thời khu vực có hơn 60 triệu người sử dụngInternet. Bán lẻ, du lịch và chơigamelà các phần trong thương mại điện tử hàng đầu ở khu vực, mặc dù có các khó khăn như thiếu khuôn khổpháp lýtoàn khu vực và các vấn đề hậu cần trong giao thông vận tải qua biên giới.

Các tác động đến thị trường và người bán lẻ

Cácnhà kinh tế họcđã đưa ra giả thuyết rằngthương mại điện tửsẽ dẫn đến việc cạnh tranh giá cả sản phẩm. Thực vậy, thương mại điện tử giúpngười tiêu dùngthu thập nhanh chóng và dễ dàng thông tin đa dạng vềsản phẩm, giá cả và người bán. Ngày nay đã xuất hiện nhiều website chuyên cung cấp dịch vụđánh giávề sản phẩm và nhà cung cấp, so sánh giá cả giữa các website bán hàng. Hơn nữa, người tiêu dùng có thể trực tiếp đưa ra các đánh giá của mình về nhiều khía cạnh liên quan tới giao dịch mua sắm, giúp cho những người khác có nhiều cơ hội chọn lựa sản phẩm phù hợp nhất, hoặc chọn được người bán cung cấp dịch vụ tốt nhất, hoặc mua được sản phẩm với giá rẻ nhất.

Theo nghiên cứu của bốnnhà kinh học tế họctạiĐại học Chicagođã cho thấy sự phát triển của hình thứcmua sắmtrực tuyếnđã ảnh hưởng đến cấu trúc trong hai ngành tạo ra sự tăng trưởng đáng kể trong thương mại điện tử là bán sách vàđại lý du lịch. Tóm lại, cácdoanh nghiệplớn hơn có cơ hội để giảm chi phí so với nhữngdoanh nghiệpnhỏ hơn do các doanh nghiệp lớn có lợi thế vềquy mô kinh tếvà đưa ra mức giá thấp hơn.

Nguồn dữ liệu tham khảo: Wikipedia (CC BY-SA 3.0) / QP Holdings biên tập. Nội dung được QP Holdings biên tập, tổng hợp lại để phù hợp với chuyên mục tin tức.