Những doanh nghiệp quốc doanh TP HCM ‘lột xác’ thành công ty tỷ USD

Từ những công ty quốc doanh chậm chạp thời bao cấp, Vinamilk, PNJ, REE, Sabeco… đã vươn lên thành thương hiệu “quốc dân”, có vốn hóa tỷ USD nhờ bước ngoặt mang tính lịch sử – cổ phần hóa.

Một buổi sáng giữa tháng 4, tại nhà máy của Công ty sữa Việt Nam (Vinamilk), từng dòng sữa tươi được tự động hóa hoàn toàn từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, xử lý, đóng gói đến lưu kho. Nó khác hẳn với những dòng sữa đầu tiên của công ty này sản xuất thủ công trong điều kiện máy móc thiếu thốn, thô sơ thời bao cấp.

Hình ảnh này không chỉ là biểu tượng của sự hiện đại hóa. Chúng đánh dấu bước chuyển mình ngoạn mục của các doanh nghiệp nhà nước tại TP HCM như Vinamilk, REE, Sabeco, PNJ… sau khi thực hiện cổ phần hóa.

Những doanh nghiệp quốc doanh ‘ốm yếu’

Vinamilk từng chỉ là một xí nghiệp nhỏ tiếp quản từ hãng Foremost sau năm 1975, hoạt động với quy mô khiêm tốn, sản xuất thủ công và chịu sự quản lý hành chính nặng nề.

Bà Nguyễn Thị Mai Thanh, Chủ tịch REE, cho biết ban đầu máy móc, thiết bị tại xí nghiệp này phần lớn là đồ secondhand đem ra tân trang để cung cấp cho các nhà máy sản xuất nước đá phục vụ đánh bắt hải sản ở miền Tây.

Hành trình ‘lột xác’

Công ty Cơ điện lạnh (REE) là doanh nghiệp đầu tiên “giơ tay” cổ phần hóa. Bà Nguyễn Thị Mai Thanh – Tổng giám đốc REE khi đó gửi công văn tới Sở Công nghiệp, đề xuất trở thành “chuột bạch”.

Thành công của REE trở thành bài học và động lực cho nhiều doanh nghiệp nhà nước khác ở TP HCM.

So với ngày đầu cổ phần hóa, doanh thu của Vinamilk hiện tại gấp hơn 15 lần, lên mức 61.700 tỷ đồng. Vốn điều lệ ban đầu là 1.590 tỷ đồng, nay xấp xỉ 20.900 tỷ đồng, còn giá trị vốn hóa hơn 118.000 tỷ đồng (hơn 4 tỷ USD).

Chỉ dựa vào cổ phần hóa là chưa đủ

“Khi còn điều hành doanh nghiệp nhà nước, tôi không cho rằng vấn đề nằm ở cơ chế, mà đến từ tư duy của người lãnh đạo”, bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch PNJ – nói.

PNJ cũng thành công không kém. Từ lãi vài chục tỷ đồng một năm, họ đều đặn báo lãi dao động 100-500 tỷ đồng trong 10 năm sau đó. Tổng tài sản cũng tăng hơn 30 lần sau hai thập kỷ cổ phần hóa.

Tạo hàng cho thị trường chứng khoán

“Muốn lập chợ phải có hàng hóa. Các doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa chính là ‘hàng hóa’ chất lượng cho thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn sơ khai”, ông Trần Thanh Tân – đồng sáng lập Dragon Capital nói.

Theo kế hoạch của UBND TP HCM, từ nay đến hết năm 2025 sẽ có 10 doanh nghiệp được cổ phần hóa.

Phương Đông – Nguồn: vnexpress